چگونه تندتر بخوانیم
امروزه خیلی‌ها از کندخوانی رنج می‌برند و از آن شکوِه می‌کنند. ما هم بارها با خود گفته‌ایم که چه خوب بود می‌توانستیم به اندازة وقت و زمانی که می‌گذاریم به دستاوردی رضایت‌بخش برسیم. به ‌ویژه هنگامی‌ که بخواهیم برای کنکور یا یک کار ضروری آماده شویم یا ناچار باشیم در یک زمان بسیار محدود کار بزرگی را برای ارائه در جایی آماده کنیم، تندخوانی برایمان خیلی مهم است. اصلا همة ما دوست داریم در فرایند مطالعه و پژوهش روزمره خود سرعت و کیفیت را با هم داشته باشیم. من هم مانند شما همین دغدغه‌ها را داشتم. یک‌روز به یک متن کوتاه اما خواندنی از آقای «بیل کاسبی» برخوردم. او خودش با همین مشکل روبه‌رو بوده و آن را حل کرده است. حرف‌هایش را ببینید شاید شما هم خوشتان بیاید و بخواهید راه رفتة دیگران را دوباره از سر نگیرید. این آزمون و خطا را دیگران برای شما انجام داده‌اند، شما دیگر آن را تکرار نکنید. امیدوارم ترجمه و بازگردان متن انگلیسی به فارسی از جاذبه و زیبایی علمی آن نکاسته باشد.
زمان کودکیم در فیلادلفیا می‌بایست همه کتاب‌هاى فکاهى را که همواره منتشر می‌شد، می‌خواندم. (آن موقع، تعداد این کتاب‌ها نسبت به حالا خیلى کم بود من ابتدا همه آن‌ها را در طول دو روز جمع می‌کردم، سپس پیش از آن که نسخه بعدى برسد، کتاب‌هاى خوب را بازخوانى می‌کردم؛ بله البته وقتى که من بچه بودم، کار خواندن ساده بود.
اما هنگامی‌که بزرگ‌تر شدم، به‌نظرم آمد که چشمانم می‌بایست کند یا طورى شده باشد! منظورم این است که کتاب‌هاى فکاهى سریعتر از آن ‌که من و برادرم راسل بتوانیم آن‌ها را بخوانیم، روى هم انباشته می‌شدند. هنوز هم وقت زیادی نگذشته بود و خیلى دیر نشده بود. وقتى که دکترایم را گرفتم، به این نتیجه رسیدم که این‌گونه نیست که چشمانم مقصر باشند. خدا را شکر، آن‌ها هنوز به‌ خوبى همیشه حرکت می‌کنند.
مشکل این است که این‌ روزها چیزهاى زیادى براى مطالعه، و وقت بسیار ناچیزى براى خواندن تمام کلمات آن وجود دارد. اکنون توجه داشته باشید که من علاوه بر پیمان نامهها، رمان‌ها، روزنامهها، فیلم‌نامهها، اظهارنامههاى مالیاتى، نامهها، متن‌هایی که درباره چگونگی بهتر خواندن، تکنیک‌های صرفه‌جویی در وقت و زیاد خواندن وجود دارد، کتاب‌هاى فکاهى هم مى‌خوانم.
من رازی کوچک را با شما در میان خواهم گذاشت. صدها فن وجود دارد که شما می‌توانید با یادگرفتن آ‌ن‌ها تندخوانى خود را تقویت کنید. اما من سه ‌روش خوب و ویژه را با شما در میان می‌گذارم. همان‌طور که من توانستم آن‌ها را فرا بگیرم، شما هم می‌توانید از همین حالا آن‌ها را به کار بگیرید.
آن‌ها مفاهیم عام و راه‌های کاربردى براى به‌دست‌آوردن سریع و ثمربخشِ معنى از کلمات چاپ شده هستند. با به‌کارگیری این راه‌ها، از کتاب‌هاى خواندنی خود لذت خواهید برد، با مارک تواین می‌خندید و یا با کتاب جنگ و صلح گریه می‌کنید، آماده‌اید؟
خیلى خوب! دو روش نخست شما را کمک می‌کند تا از میان چندین تُن مواد خواندنى، سریع، بدون خواندن همه کلمات، مفهوم آن‌ها را متوجه شوید. آن ‌دو روش، به شما معنایى کلى از آن‌چه می‌خوانید، به‌دست می‌دهد؛ با این شیوه ‌شما می‌توانید یک خروار از خواندن‌های غیر‌ضرورى را حذف کنید.
1. چشم‌انداز کلى (اگر کتاب حجیم و پیچیده باشد)
بدون تردید، پیش‌مطالعه برای فراهم‌کردن یک دید کلى از خواندنی‌هاى سنگین، نظیر مقالات روزنامه ها، گزارش‌های کسب و کار و کتاب‌های غیرداستانى، کار مفیدی است. این روش می‌تواند نیمى از درک مطلب را در کمتر از یک‌دهم وقت لازم به شما بدهد. مثلا، شما می‌توانید هشت یا ده‌گزارش صد صفحه‌اى را در یک ‌ساعت، مرور کنید. پس از این چشم‌انداز کلى، توانایى آن را خواهید داشت تا درباره این‌که کدام گزارش یا چه بخشی از یک گزارش، ارزش دیدن دقیق را دارد، تصمیم بگیرید.
چگونگى مرور اجمالى
تمام دو پاراگراف نخست از هر آن‌چه را که برگزیده‌اید، بخوانید. سپس فقط جمله اول پاراگراف‌هاى‌ بعدى را بخوانید. آن‌گاه دو پاراگراف آخر را به صورت کامل بخوانید. از یاد نبرید که مرور و چشم‌انداز، تمام جزئیات یک متن را به شما نمی‌دهد. اما این کار شما را از صرف وقت براى چیزهایى که واقعاً نمی‌خواهید، یا نیاز ندارید آن‌ها را بخوانید، معاف می‌کند. یادتان باشد که مرور اجمالى تنها یک دورنماى سریع و کلى از خواندنی‌هاى طولانى و ناآشنا را در اختیار شما قرار می‌دهد. براى خواندنی‌هاى کوتاه و آسان، روش بهترى وجود دارد که به شما خواهم گفت.
2. سطحى‌خوانى و گذار سریع ( اگر متن، کوتاه و ساده باشد)
سطحى‌خوانى راه خوبى براى به‌دست‌ آوردن دورنماى کلى از خواندنی‌هاى ساده، همانند مجلات عمومى یا ورزشى و بخش‌هاى سرگرمى یک مقاله است.
شما باید بتوانید یک هفته نامه عمومى، یا بخش دوم مقاله روزانه خود را در کمتر از نصف وقتى که الان می‌خوانید، مرور کنید. سطحى‌خوانى هم‌چنین راهى مهم براى مرور متن‌هایى است که پیش از این آن‌را خوانده‌اید.
چگونگى سطحى‌خوانى
فکر کنید چشمانتان مثل دو مغناطیس هستند. وادارشان کنید تا سریع کار کنند. آن‌ها را از عرض سطرهاى چاپ شده، با سرعت عبور داده فقط چند واژه کلیدى را از هر سطر برچینید.
سطحى‌خواندن افراد با هم متفاوت است. من و شما وقتى که یک قطعه را سطحى‌خوانى می‌کنیم، ممکن است دقیقاً همان واژه‌ها را برنچینیم. اما هر دوى ما یک دورنماى بسیار مشابه از محتواى این قطعه به‌دست خواهیم آورد. من براى این‌که نشان دهم که سطحى‌خوانى، چگونه انجام می‌شود، دور کلماتى که موقع خواندن داستان زیر گزینش کردم، خط کشیده‌ام. شما هم آن را امتحان کنید. نباید بیش از ده ثانیه، وقت شما را بگیرد.
برادر من راسل فکر می‌کند که شب ها غول هایى در کمد اتاق خواب ما زندگى می‌کنند.
اما من به او می‌گویم که دیوانه است.
برادرم گفت: «خوب اگر قبول ندارى برو امتحان کن. اما من نمی‌خواستم امتحان کنم.»
راسل گفت:«تو خیلى بچه تر از آنى که بتوانى کمد اتاق خواب را بگردى.»
گفتم: «من این طور نیستم.»
او گفت: « چرا همین‌طور هستى.»
سپس به او گفتم که غول‌ها می‌خواهند نیمه شب او را بخورند.
برادرم شروع به گریه کرد.
در این‌حال پدرم وارد اتاق شد و
گفت: نگران نباشید، غول ها فرار کردند و از این جا رفتند.
بعد به ما گفت که برویم و بخوابیم.
او گفت: «اگر درباره غول‌ها بیش از این بشنوم، شما را کتک خواهم زد.»
ما بلافاصله رفتیم تا بخوابیم و همان‌طور که می‌دانید آن‌ها دیگر هرگز برنگشتند.
سطحى‌خواندن می‌تواند به شما ایده خوبى نسبت به این داستان، با خواندن حدود نصف کلمات و طى کمتر از نصف زمانى که خواندن تمام کلمات وقت می‌گرفت، بدهد. تاکنون ملاحظه کرده‌اید که، مرور اجمالى و گذار سریع می‌تواند به سرعت به شما یک دورنماى کلى درباره محتوا بدهد.
اما هیچ فنى نمی‌تواند درک بیش از پنجاه ‌درصد را تضمین کند؛ زیرا در سطحی‌خوانی ما همه کلمات را نمی‌خوانیم. (هیچ‌کس از چیزى که نخوانده نمی‌تواند ایده‌ای به‌دست بیاورد) براى این‌که آن‌چه را که می‌خوانید ـ البته نه همه را ـ تند خوانده و تند بفهمید، به فن سومى نیازمندید.
3. دسته بندى (راهی براى افزایش سرعت و درک بهتر مطلب)
بسیارى از ما آموخته ایم که تک‌تک کلمات یک جمله را به صورت مستقل بخوانیم .
مثل این: برادر ـ‌ من ـ راسل ـ فکر ـ می‌کند ـ غول ها...
شما احتمالاً، هنوز گاهى وقت‌ها این‌گونه می‌خوانید، به‌ویژه وقتى که کلمات مشکل باشند یا وقتى که کلمات معناى خاصى داشته باشند. همانند وقتی که می‌خواهید یک‌ شعر، یک نمایشنامه شکسپیر، یا یک قرارداد و مانند آن را بخوانید. البته این کار اشکالى ندارد. اما خواندن کلمه به کلمه، تندخوانى را نابود می‌کند و جلوى سرعت شما را می‌گیرد.
دسته‌بندى کردن کلمات به شما یاد می‌دهد به جاى نگاه‌کردن به یک کلمه در یک زمان به گروه‌هایى از کلمات نگاه کنید تا سرعت شما در اوج خود افزایش یابد. براى بسیارى از ما، دسته بندى‌کردن یک راه کاملا متفاوت براى نگاه‌کردن به چیزی است که می‌خوانیم.
چگونگی دسته‌بندى
چشمان خود را تمرین دهید تا همه کلمات را در دسته‌هاى بالاى سه یا چهار کلمه در یک نگاه، ببیند.. با هم سطحى‌خوانى می‌کنیم:
برادر من راسل فکر می‌کند/  که شب‌ها غول‌هایى/  در کمد اتاق خواب ما /  زندگى می‌کنند.
اما من به او می‌گویم /  که دیوانه است .
برادرم گفت:/  «خوب اگر قبول ندارى/  برو امتحان کن.
اما من نمی‌خواستم / امتحان کنم.»
راسل گفت: /  «تو خیلى بچه تر از آنى /  که بتوانى کمد /  اتاق خواب را بگردى.»
گفتم: «من این‌طور نیستم.»
گفت: « چرا همین /  طور هستى.»
سپس به او گفتم /  که غول‌ها می‌خواهند /  نیمه شب او را بخورند.
او شروع به گریه کرد.
پدرم وارد اتاق شد /  و گفت: غول‌ها فرار کردند. /  بعد به ما گفت /  که برویم و بخوابیم.
او گفت: «اگر درباره غول‌ها /  بیش از این بشنوم، / شما را کتک خواهم زد.»
ما بلافاصله رفتیم /  تا بخوابیم /  و همان‌طور که می‌دانید /  آن‌ها هرگز برنگشتند.
آموختن خواندن دسته‌ها چیزى نیست که چشمانتان به طور طبیعى آن‌را انجام دهد. این کار تمرین مداوم می‌طلبد. حالا چگونه آن‌را انجام دهیم؟
چیز آسانى را براى خواندن انتخاب کنید. هر قدر که می‌توانید آن‌ را تند بخوانید. تلاش کنید به جاى دیدن یک کلمه در هر زمان، به سه الى چهار کلمه در یک نگاه متمرکز شوید. آن‌گاه همان‌ بخش را با سرعت معمولى بازخوانى کنید تا ببینید که بار اول، چه چیزهایى را جا انداخته‌اید؟
قطعه دیگرى را تمرین کنید. نخست دسته ها را مطالعه کرده، سپس بازخوانى کنید تا ببینید، در این قسمت چه چیزهایى را جا انداخته‌اید. هر وقت توانستید دسته‌ها را بدون جا افتاده‌هاى دفعه اول بخوانید، سرعت شما افزایش یافته است. روزانه، پانزده دقیقه تمرین کنید. ممکن است این فنون را در طول یک هفته فرا بگیرید، اما اگر بیش‌تر طول کشید، مأیوس نشوید. هر چیزى که خواندن آن وقت می‌گیرد، دسته‌بندى کرده و تمرین کنید.
اکنون، سه‌ راه پیش روى شما است که در تندخوانى به شما کمک می‌کند.
1. تلاش برای داشتن یک چشم‌انداز کلى براى حذف خواندنی‌هاى غیرضرورى و سنگین
2. سطحى‌خوانى و گذار سریع براى به‌دست‌آوردن یک دورنماى کلى از خواندنی‌هاى آسان
3. دسته بندى براى افزایش سرعت خواندن و درک بهتر مطلب.
شما با تمرین کافى می‌توانید توانایی خواندن خود را در کلاس، سرِ کار، خانه و... در کم‌ترین زمان افزایش دهید. با دست‌یابی به این مهارت حتى شما باید وقت کافى براى خواندن کتاب‌های فکاهى مورد علاقه خود و نیز متن‌های مربوط به جنگ و صلح، داشته باشید!